ZONGULDAK İLİNE AİT ANTİK ŞEHİRLER
Herakleia (Karadeniz Ereğlisi)

İlkçağ Anadolu'sunda Herakleia ismini taşıyan
kentler vardır. Bu nedenle bu Herakleia kenti diğer kentlerden ayırılabilmesi için Pontos Herakleiası olarak
isimlendirilmiştir.Herakleia aslında Mitoloji tanrılarından
Herakles'in Yurdu anlamında bir sözcüktür. Yunan
Mitolojisinde Herakles'in 1200'lü yıllarda Hellenlerin Arganot seferleri sırasında, Cehennem Ağzı mağaralarına girip Theseus'u kurtararak Cehennem Köpeği'ni yakaladığı yerin burası olduğu belirtilmiştir. Argonatlar seferi sırasında ölenlerin mezarlarının da buradaki Keşif Tepe'de olduğu sanılmaktadır. Yöredeki yerleşimin başlangıcı MÖ.2500 yıllarına kadar inmektedir. Buraya ilk kez Hattiler daha sonra da Hititler hakim olmuş, Troia Savaşları'ndan sonra da Trakya'dan Anadolu'ya göç edenlerin Mariandynler yerleşmişlerdir.Herakleia kentini Rodoslu Apollonios'un da belirttiği gibi Megaralı Helen göçmenleri kurmuştur. Büyük olasılıkla kent MÖ.560 civarında kurulmuştur. İlkçağda önemli kentlerden biri olup, MÖ.546'da Büyük İskender'in eline geçti en parlak dönemini yaşamıştır. Anadolu Birliği'nin bozulmasıyla Hıristiyanlığın ilk yayıldığı yerlerden biri olup, bu dönemde Hz.İsa'nın havarilerinden Andreas bugün de görülebilen Kutsal İbadet Mağaraları'nda ilk Hıristiyan ayinlerini düzenlemiştir. Pontus Herakleiası'ndan antik çağlara ait eserler günümüze gelememiştir. Yalnızca Cehennemağzı Mağaraları ve Kutsal İbadet Mağaraları günümüze ulaşabilmiştir.Yöre halkının Kocayusuf Mağarası dediği Cehennemağzı'nda dağın içlerine doğru sürünerek girildiğinde yüksek ve geniş mağara boşluğuna ulaşılır. İki güçlü kaya, mağarayı bölümlere ayırır ve aynı zamanda da tavanı destekler.

Mağaranın büyük bir bölümü göldür. Mitolojide Hades Mağarası olarak da geçmektedir. Hades yeraltı dünyasının ve ölüler ülkesinin tanrısıdır.Mağara mitolojide Tanrı Apollon'un kehanetgahı olarak da anılmaktadır. Kentin İlkçağ
yapılarına ait 1452'de Osmanlılar tarafından yerinden sökülerek Rumelihisarı'nın yapımında kullanılmak üzere
götürülmüştür. Mermerden yapılmış İlkçağ liman taşları ise kumların altında kalmıştır. Yalnızca, kente ait bazı dayanak duvarları, eski surlardan parçalar dikkati çekmektedir. Kentte Ortaçağa ait bir kalenin kalıntıları görülmektedir

Mustafa Başbayraktar©2013