KÜTAHYA İLİNE AİT GENEL BİLGİLER

İlçe Sayısı

Bld. Sayısı

Köy Sayısı

Yüzölçümü

Nüfus

17
75
537
11.889       km²
573.421

Kütahya gelişmekte olan sanayisi, zengin yer altı ve yerüstü kaynakları, üniversitesi, termal kaynakları, el sanatları ve tarihi ile önemli bir turizm potansiyeli oluşturmaktadır. Kütahya, Dünyanın İlk Antik Borsasının (Çavdarhisar İlçesindeki Aizanoi'de) kurulduğu yerdir. Zeus Tapınakları içinde Dünya'da en sağlam korunagelmiş tapınak Aizanoi'dedir. Dünyadaki İlk Toplu İş Sözleşmesi, 13 Temmuz 1766'da Kütahya'da imzalanmıştır.

Avrupa ve Dünyadaki ilk ve tek Çini Müzesi Kütahya'dadır. Evliya Çelebi'de Kütahyalıdır. Osmanlı Devletinin kurucusu Osman Gazi'nin büyükannesi, Hayme Ana'nın türbesi Domaniç İlçesi Çarşamba Köyü'ndedir. Kütahya, Germiyan Beyliğine 130 yıl başkentlik, Osmanlı Anadolu Beylerbeyliğine 400 yıl merkezlik yapmıştır. Türkiye'nin en önemli porselenleri, Kütahya porselenidir. Kütahya'daki termal kaynaklar ise, her derde devadır.

Kütahya İli özellikle kuzey, batı ve güneyi ormanlar bakımından çok zengindir. Domaniç ve Kütahya Merkez de kızılçam ve karaçam ormanları, İlin iç kesimlerinde mazı meşesi, saçlı meşe ve Lübnan meşesinden oluşan meşe ormanları, Emet ve Tavşanlı da ardıç ve karaçam ormanları, Gediz ve Simav'da kestane, at kestanesi ve kızılçam ormanları yaygındır. Kütahya endemik türler açısından da önemli zenginliklere sahiptir. Kütahya, av hayvanları bakımından zengin bir bölgede yer almaktadır.İlde Avrupa ve Türkiye'nin en büyük ve nesli tükenme tehlikesi ile karşı karşıya olan toy kuşları koruma altına alınmıştır. Murat dağında da Geyik Koruma ve Üretme İstasyonu oluşturulmuştur. Kütahya iklimi, Ege, Marmara ve İç Anadolu iklimleri arasında bir "geçiş iklimi" niteliği taşımaktadır. Kütahya, sıcaklık bakımından daha çok İç Anadolu ikliminin, yağış rejimi bakımından ise Marmara ikliminin etkisi altındadır.

Tarihçe:

Ege Bölgesi'nin İçbatı Anadolu Bölümünde, Yukarı Sakarya ve Güney Marmara bölümlerinin kavşağında yer almaktadır.
Porsuk Irmağı'nın kollarından Felent Çayı'nın suladığı aluvyal bir ovanın Güneybatı kenarıyla Yellice Dağı'nın Yamaçları arasında yerleşen Merkez İlçe, İlin adını taşımaktadır.

İçbatı Anadolu Çanağı ile asıl Ege Bölümü ovaları arasında ortalama 1200 m yükseltili bir eşik durumda olan Kütahya, Kuzeybatı - Güneydoğu doğrultulu dağ dizileriyle kaplıdır. Türkmen Dağı, Murat Dağı, Şaphane Dağı, Eğrigöz ve Ak Dağ ile Kütahya, Örencik, Simav, Tavşanlı ve Altıntaş Ovaları bölgenin yüzey şekillerini çeşitlendirir. Kayaboğazı ve Porsuk, Marmara'ya dökülen Adırnaz ve Ege'ye ulaşan Gediz Irmağı yüzey sularını oluşturmaktadır.
İç Anadolu'nun karasal, iklimi ile Ege ve Marmara'nın ılıman iklimi arasında geçiş özellikli bir iklime sahiptir. İlimizin doğu kesimlerinde yazlar sıcak ve kurak, kışlar soğuk ve yağışlı geçerken, batı kesimlerinde daha yumuşak deniz iklimi etkisi egemendir.
Yüzölçümü 11.875 Km2 olan İlin % 53'ü ormanla kaplıdır. Karaçam, Kızılcam, Ardıç, Kayın, Meşe, Kestane ve Çınarlar zengin bir örtü oluşturmaktadır.
Kütahya'nın merkez dahil 13 İlçesi , 77 Belediyesi, 544 Köyü vardır. 2000 yılı sayımına göre nüfus 714.375, Merkez nüfusu 168.045'dir.

KÜTAHYA'NIN TARİHİ

Hititler döneminde M.Ö.1500'lerde kurulan ve antik kaynaklara göre masallar babası Ezop'un doğum yeri olan Kütahya'nın o çağlardaki Kotiaeion'dur. Kütahya adı, eskisine benzetilerek Türkler tarafından verilmiştir.
M.Ö.12. yüzyılın sonlarına doğru Anadolu'ya göç ederek, Hitit İmparatorluğu'nu yıkan Frigler bölgeye yerleşmiş, Kütahya M.Ö.62'de Sezar'ın siyasi rakibi ve damadı Pompeius eliyle Romalılara geçmiştir. M.S.II.Yüzyılından başlayarak önemli bir Hıristiyanlık merkezidir.
395 - 1074 arasında Bizans, 1074 -1260 yıllarında (bu arada iki kez Bizans'a geçmiştir. ) Selçuklu yönetiminde kalan Kütahya, 1260 - 1429 yılları arasında Germiyanoğlu Devleti'nin başkentidir. 1381'de Yıldırım Beyazıt'a gelin giden Germiyanoğlu Süleyman Bey'in kızı Devlet Hatun için Kütahya toprağı çeyiz olarak verilmiştir. Şehzade Beyazıt 1381 - 89 yılları arasında Kütahya Valisi olarak görev yapmıştır. I.Kosova Savaşı'nda Osmanlı'dan geri alınan Kütahya, Germiyanlı II. Yakup'un 1429' da ölümüyle vasiyeti üzerine tekrar Osmanlı Devleti'ne verilmiştir.

1451 - 1833 yılları arasında Anadolu Beylerbey-liği'ne Merkezlik eden Kütahya'da Kanuni'nin oğulları Şehzade Beyazıt ve Sultan II.Selim de (1542 - 1566 ) Valilik yapmışlardır. Kütahya 1833 - 1867 yılları arasında Hüdavendigar Eyaletinin merkezi, 1915'de müstakil livadır.
20 Eylül 1919'da Kütahya Kuvayı Milliye Örgütünün kurulmasıyla Milli Mücadele başlamış, örgüt 6 Ağustos 1920'de Atatürk tarafından teftiş edilmiştir. 17 Temmuz 1921'de işgale uğrayan şehir 28 Temmuz'da Yunan Savaş Konseyi toplanmış, 15 Ağustos 'ta Yunan Kralı Konstantin de gelerek Konsey'e başkanlık etmiştir.
Ulusal Kurtuluş Savaşımızın en büyük zaferinin kazanıldığı Dumlupınar İlçemizdeki Başkomutan Meydan Savaşı'nın ardından 30 Ağustos 1922 saat 18.00 'de Milli Ordumuz Kütahya'yı ele geçirmiştir

Mustafa Başbayraktar©2013