KASTAMONU İLİNE AİT GENEL BİLGİLER

İlçe Sayısı

Bld. Sayısı

Köy Sayısı

Yüzölçümü

Nüfus

19
21
1072
13.108 km²
359.808 

Eski bir yerleşim merkezi olan Kastamonu il merkezi ve ilçelerinde bir çok eski eser ziyarete açıktır. Belli başlıları Araç, Taşköprü, Küre, Abana ilçeleri sit alanı kapsamındadır. Taşköprü'de Zımbıllı Tepe (Pompeipolis), İnebolu'da Abeş Kalesi, Geriş Tepesi, Çatalzeytin'de Ginolu Koyu, Cide İlçesinde Gideros Koyu arkeolojik sit alanıdır.Kastamonu ili, kuzeyde Karadeniz sahiline paralel olarak yükselen Küre (İsfendiyar) Dağları, güneyde güneybatı-kuzeydoğu yönünde uzanan Ilgaz Dağları ile dağlık bir bölge konumundadır.İlin en yüksek noktası Ilgaz Dağları üzerindeki Hacet Tepesidir (2 565 m.). En önemli vadileri, Daday ve Taşköprü ovalarını içine alan Gökırmak ile Devrez vadileri olup; Araç ve Devrekani çayları, Gökırmak ve Devrez Çayı ilin önemli akarsularıdır. Zonguldak ve Sinop'u birbirine bağlayan 135 km. uzunluğundaki kıyı şeridi ile de Karadeniz sahilinde yer almaktadır. İl sınırı içinde iklim iki farklı özellik gösterir. Sahil boyunca bol yağışlı ve ılıman bir iklim, iç kesimlerde ise soğuk ve kurak karasal iklim hakimdir.

Tarihçe:

Kastamonu ve çevresinde ele geçen buluntular, ilk yerleşimin Paleolitik Döneme dayandığını göstermektedir. Yöreye daha sonra Hititler, Persler, Makedonlar, Romalılar, Bizanslılar, Selçuklular, Çobanoğulları, Candaroğulları ve Osmanlılar hakim olmuşlardır.

Tarih öncesinden Selçuklular , Çobanoğuları , Candaroğulları , Osmanlılar...
Hep bu şehirde mimari anıtları ile birlikte...
Kastamonu Batı Karadeniz Bölgesinde Ilgazların Kuzey yamaçlarında yer alan Karaçomak vadisinde kurulmuş eski bir yerleşim yeridir.
 Şehri hangi tarihlerde kurulduğu kesin olarak belli değildir.Ancak İlkçağ ile Ortaçağ'ın başındaki kaynaklarda adından söz edilmektedir.
Kültürel zenginliği ve doğal güzellikleri ile ünlü , Orta Karadeniz Bölgesinin incisi Kastamonu , İlkçağdan bu yana bölgenin kültürel başkenti olma özelliğini korumuştur.Önce Paflagonya'nın sonrada Çobanoğulları'nın ve Candaroğulları Beylikleri'nin yönetim merkeziydi.Osmanlı Döneminde bir ara sınırları İstanbul'a kadar genişlemişti.Şehzadelerin valilik yaparak tecrübe kazandıkları bir vilayetti.

Yüce Atatürk Şapka ve Kıyafet İnkilabı'nı 1925 yılında kentimizde başlatarak yapılan hizmeti , fedakarlığı değerlendirmiştir.
Kastamonu Cumhuriyetimizin kuruluşu sırasında bir yandan İnebolu-Ankara cephane , asker ulaşım hattının bütün sorumluluğunu üstlenmiş , diğer yandan da Konya ve Ankara'yla birlikte en çok şehit veren illerimiz arasında 3.olarak il yer almıştır.Bu nedenle İstiklal Savaşımızın en büyük Anıtı Kastamonu'da yaptırılmıştır.
Bütün Kastamonu Taştan SekiliDeresi var orta yeri köprülü;Örter sabah-akşam eflatun tülü Pencere pencere açılır gülü,Haritaya bakan çok yakın sanır, Sepetçioğlu kalesine tırmanır! Güzeli var kendisinden utanır.

POMPEİOPOLİS   (TAŞKÖPRÜ-KASTAMONU)

Pompeipolis'in yer aldığı Gökırmak vadisi, çok uzun ve süregelen bir geçmişe sahiptir. kalıntılar ve bulgular bu vadinin taş devrinden günümüze kadar insan yaşamına uygun bir yer olduğunu gösteriyor.

Eski Pompeiopolis şehri, Taşköprü'nün kuzeyinde, Kastamonu'nun 45 km. kuzeyinde yer alır. Zımbıllı tepesi, iki tepeden daha yüksek olanı arkapol olarak kullanılmış ve iki tepenin etrafındaki düz alan Pompeiopolis'in yerleşim alanını oluşturmaktadır. Ayrıca bir çok türbe, höyük ve Amnias vadisinde Pompeiopolis'in köylerine ait olduğu sanıl an eski kalıntılar bulunmaktadır. Pompeiopolis'in sınırları kuzeyde Küre dağının güney yamaçlarına güneyde Ilgaz dağının kuzey tarafına, doğuda Halys ırmağına ve Osmancık civarına ve son olarak batıda aynı zamanda Amosttris'inde sınırı olan Pınarbaşı vadisine kadar uzanmaktadır.

Pompeiopolis M.Ö. 65/64 yıllarında Pompeius tarafından Amnias vadisinin doğu-batı yolu geçişi üzerinde Bithynia-Pontus'un iki vilayetinde bir şehir eyaleti olarak kurulmuştur.

Şehir Pompeus'dan türetilmiş olan Pompeiopolis olarak adlandırılmış ve bu isim "Pompeius'un Şehri" anlamına gelmektedir. Bu şehir için bir özellik olmalıdır.Çünkü Romalıların son dönemindeki kayıtlarından birinde, şehir "Popeus'un ülkesi" olarak yer almaktadır.

Bununla beraber Antonius bu düzenlemeleri kısmen değiştirmiş ve Pompeiopolis'i Kastamonu bölgesinin hükümdarlarına vermişti. bölge M.Ö 6-5 yıllarında Paphlagonia'nın son kralı olan Deiotanos Philadephos'un ölümünden sonra Galatio'nun Roma eyaletine bağlanmıştır. Ve Çankırı başkentti. Bu dönemde, Pompeiopolis bir Roma şehri olarak gelişti ve şehrin konumunda yardımıyla büyük bir refaha sahipti. Diğer yandan, Paphlagania'nın Eparkhies'indeki şehirler birlik kurdular ve Pompeiopolis toplanma yeri olarak seçilmişti. Büyük ihtimalle bu dönemde toplanma yeri olmasına bağlı olarak, Pompeiopolis Antoninus Pius'tan Gallienus'a kadar Paphlagonia'nın başkenti olmuştu.

Şehir, M.S. 2. yy'ın ikinci yarısında, aynı zamanda Marcus Aurelius'un da damadı olan Claudius Sevenis tarafından yönetildi. Şehri genişletmeyi denedi ve Ktistes ve Pompeiopolis'in hamisi olarak kabul edildi. Pompeiopolis Marcus Aurelius ve Lucius Verus döneminde kısa bir süre için Sebaste olarak adlandırıldı. "Paphlagonia'nın Başkenti Sebaste" bağlı bozuk paralar sadece bu iki imparator döneminde görülüyor, Lucius Venus'un ölümünden sonra bu isim yok oluyor.

Pompeiopolis'in Romalılar döneminin sonları ve Bizans döneminin başlangıcı sürecindeki tarihi sadece Piskopos listelerinden (fihristlerinden) öğrenilebilir. Pompeiopolis M.S. 6.yy'ın ortalarında sadece bir piskoposluk olarak önemli hale geldi. İranlıların ve Arapların saldırılarından dolayı Pompeiopolis'in 6. yy'ın sonlarında yada 7. yy'ın başlarında terkedildiğine inanılıyor ve insanlar adı Kız kalesi olan en yakın kalede yaşamaya başlamışlardı. Bu kalenin duvarlarının yapımındaki malzemenin Pompeiopolis'in kalınıtlarından getirildiği sanılmaktadır. Her ne kadar bölge M.S. 14. yy'a kadar Piskoposluk listesinde bir şehir olarak görülmüştür.

Kastamonu eski bir yerleşim bölgesidir. İlk yerleşim Paleolotik Döneme kadar inmektedir. . Başta İl merkezi olmak üzere, İlçeler ve Köylerde M.Ö. dönemlere ait kaya mezarları, höyük ve tümülüsler çokça bulunmaktadır.
Çobanlar, Selçuklular, Candaroğulları ve Osmanlı Döneminden kalan; birçok camiî, han, hamam, medrese, külliye gibi yapılar halâ yaşamakta ve yaşatılmaktadır. Dini ve kültürel yapıların mimari özellikleri yanısıra süslemeleri de dikkat çekmektedir.
 Kastamonu "Evliyalar Kenti" olarak bilinmektedir. İl merkezinde Şeyh Şa'ban-ı Veli Hz. Külliyesi, Ilgaz Dağı eteklerinde Ahlat Köyünde Benli Sultan Külliyesi, Taşköprü İlçesi-Abdal Hasan Köyünde Abdal Hasan Külliyesi, İhsangazi İlçesinde Haraçoğlu Türbesi gibi bir çok önemli şahsiyet yatırları bulunmakta olup, İl'e gelenlerce ziyaret edilmektedirler.
 Geleneksel hale gelmiş olan ve 1999 yılında 8.cisi gerçekleştirilen "Şeyh Şa'ban-ı Veli ve Kastamonu Evliya'larını Anma Haftası " her yıl Mayıs ayının l. Haftasında kutlanmaktadır. Kastamonu İl Merkezi ve İlçelerinde Konak ve evler ayrı bir özellik göstermektedir. Mimari karekterleri ve süsleme özellikleri yönünden bölgeye has durumdadır. Bilhassa son yıllarda yurt içi ve yurt dışından gelen misafirlerce ilgi ile takip edilmektedir.

Mustafa Başbayraktar©2013