Nüfus: 19.724
ARPAÇAY - KARS
İLÇELER

..Arpaçay İlçesi,Doğusunda Ermenistan toprakları ve Akyaka İlçesi,Güneyinde Kars İli bulunmakta olup,Kuzeyinde Çıldır İlçesi ve Batısında da Susuz İlçesi toprakları ile çevrilidir.Ermenistan ile sınır hattımız 10 Km' dir.İklimi Karasal karakter gösterir.İlçemiz 1927 yılında birleştirilen Şöregel (Kızılçakçak) ile Zarşat kazalarına, doğusundan geçen (Arpaçayı) na göre verilen resmi adıdır. Tanrı dağları batısında Isığ Gölü çevresinde (Arpasuyu) bölgesinden gelme (Arpalı) adı Türk Boylarından kalmadır.16.yy. Osmanlı Sayım Defterinde Arpaçay Suyu ile bunun kaynağı olan Arpalı Gölü çevresine (Arpalı) denmesi de bu yüzdendir .Arpalı diye anılan Türk Boyu'ndan hatıra kalan Arpaçayı adı 1927 de Devletçe Arpaçay'a çevrilmiştir.

İlçemiz Osmanlı İmparatorluğu zamanında Zarşat Sancağı ile Kars İli'ne bağlı iken 1877-1918 yılları arasında Rus İşgali altında kalmıştır.1927 yılında yeniden düzenlenen teşkilata göre Zarşat sınırından geçen Arpaçayı nehrine izafeten Arpaçay adını almıştır.
30 Ekim 1920'de Kars ve İlçeleri Türkiye'ye kazandırıldı.3 Kasım 1920'de de Arpaçay'da Rus askerleri sınır dışı edilerek eski Zaruşat olan Arpaçay'da üç gün sonra hürriyetine kavuştu. Hürriyetinin ardından sıra yerleşmeye gelmiştir. Azerbaycan ve Kafkas ellerinden Azeriler ve Karakalpaklar (Terekemeler),Erivan'dan Kürtler,Kars ve yöresinden Yerliler yerleşmiş olup kendi örf ve adetlerine bağlı kalmakla birlikte aralarında uyum sağlamışlardır.
Arpaçay İlçesi,Doğusunda Ermenistan toprakları ve Akyaka İlçesi,Güneyinde Kars İli bulunmakta olup,Kuzeyinde Çıldır İlçesi ve Batısında da Susuz İlçesi toprakları ile çevrilidir.Ermenistan ile sınır hattımız 10 Km' dir.İlçenin alanı 605 m2 olup,yüksekliği 1675 metredir. Kar yağışında ortalama kar kalınlığı ilçe merkezinde 42 cm olmakta,yağmur ise m2'ye 30-40 kg arası düşmektedir. Arazi az dalgalı olup,küçük çaplı tepeler vardır. İlçe hudutlarından geçen Kars Çayı'ndan başka bir kısmı İlçe sınırlarımızda kalan Çıldır Gölü'nden akan Telek Suyu bulunur.

Arpaçay Merkezi,Koçköy Beldesine ait yayla olup ve 7 Köy hariç bütün köylerimizin yaylası vardır. yaylalar,Kısır Dağı,Gökdağ eteklerinde ve Mişko adı verilen yerdedir. 3köyümüzün yaylası ilçemiz hudutları dahilinde olmayıp,birisi Susuz İlçesi ikisi de Kars Merkez İlçe hudutları dahilindedir .
İlçemize bir belde ve 47 köy bağlıdır. Merkez Belediyesinden başka Koçköy Kasabasında da Belediye teşkilatı vardır. İlçe Belediyesinin kuruluşu 1927,Koçköy Belediyesi'nin kuruluşu ise 1972 yılında olmuştur. İlçe merkezi ve köylerin yerleşimi genellikle toplu ve düzlük olmakla beraber Akmazdam, Dağköy, Kardeştepe, Taşbaşı, Taşlıağıl, Melikköy, Karakale, Hasançavuş, Kıraç, Bacıoğlu ve Çıldır istikametindeki 8 köyümüz dağlık karakter gösterir. 21 Kasım 1997 tarih ve 97/48293 sayılı müşterek kararname ile Çıldır ilçesine bağlı 8 köy ilçemize bağlanmış ve 40 olan köy sayısı 47 e çıkmıştır.
İlçemizde Kızılay Derneği ve THK gibi sosyal amaçlı derneklerle birlikte toplam 11 adet dernek olup,bunların hemen hemen hepsi okul ve Cami dernekleridir.
İlçemizde herhangi bir Spor kulübü yoktur. Standartlara uygun olmayan 1 futbol sahası dışında herhangi bir spor tesisi yoktur.
Anavatan Partisi, Doğruyol Partisi Cumhuriyet Halk Partisi,Demokratik Sol Parti,Milliyetçi Hareket Partisi,Saadet Partisi,Genç Parti,Ak Parti'nin İlçe Teşkilatları kurulmuştur. İlçemizde Sinema,Tiyatro,Kültür Sitesi yoktur. Kütüphane yapım aşamasındadır. İlçemizde her yıl 3 Kasım günü Kurtuluş Günü olarak kutlanır. İlçemiz köylerine ait yaylalardan Dağköy, Carcı, Gönülalan , Melikköy, Meydancık,Değirmenköprü ve Çıldır istikametindeki köylerin yaylaları Iğdırlı hayvancılara kiraya verilir.

İlçemizin tipik geçim kaynağı Tarım ve Hayvancılık olup,Mer'a ve Yayla ihtilafları çok sık görülür. Birinci etap sulama kanalları ve doğal sulama imkanları olmasına rağmen İlçe Halkı genellikle tahıl ve ot tarımı yapmakta , sebze üretimini yerli halktan arazileri kiralayan Artvinliler yapmaktadır. Son yıllarda pancar üretimi de gelişmiştir. İlçemizde HES hariç herhangi bir sanayi kuruluşu yoktur. Küçük çaplı oto tamiri ve kereste işlemeciliği yapan atölyeler bulunur.

Mustafa Başbayraktar©2013